Dziś mija 13. rocznica śmierci Księżnej Marii Krystyny Habsburg, postaci niezwykle ważnej dla historii Żywiecczyzny i symbolu niezłomnego przywiązania do polskości. Księżna, która całe życie czuła się Polką, mimo lat wygnania, jest Honorową Obywatelką Miasta Żywca oraz patronką Przedszkola nr 8 w Żywcu Sporyszu.

Życie w Cieniu Historii

Maria Krystyna urodziła się 8 grudnia 1923 roku w Żywcu. Była córką księcia Karola Olbrachta Habsburga i Szwedki Alicji Ankarcrona, ostatnich właścicieli żywieckiego Browaru, zamku i rozległych dóbr. Dzieciństwo spędziła w ukochanym Żywcu, jednak po II wojnie światowej jej los podzielił losy wielu Polaków – wraz z rodziną została zmuszona przez władze komunistyczne do opuszczenia kraju, a rodowe majątki zostały skonfiskowane.

Mimo lat spędzonych na emigracji, m.in. w Szwecji i Szwajcarii (gdzie leczyła chorobę płuc), Księżna konsekwentnie odmawiała przyjęcia innego obywatelstwa, pozostając bezpaństwowcem. Zawsze podkreślała, że czuje się Polką. Przywrócenie polskiego paszportu i obywatelstwa w 1993 roku określiła jako jeden z najważniejszych momentów w życiu.

Powrót do Małej Ojczyzny

Księżna Maria Krystyna powróciła do Żywca w 2001 roku na zaproszenie lokalnych władz. Zamieszkała w apartamencie w Nowym Zamku, który stał się jej ostatnim domem. Aktywnie angażowała się w życie społeczności, stając się mecenasem inicjatyw kulturalnych i społecznym. Jej zasługi zostały docenione – była damą maltańską, a w 2013 roku (na rok przed śmiercią) została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Księżna zyskała serca mieszkańców swoją otwartością i bezpośredniością. Chętnie przyjmowała gości, opowiadając historie o czasach, które dwa totalitaryzmy próbowały wymazać z pamięci. Zaprzyjaźniła się m.in. z paniami ze Stowarzyszenia św. Wincentego a Paulo.

Mimo że od 2006 roku, po złamaniu obu nóg, poruszała się na wózku inwalidzkim, nadal lubiła spędzać czas w parku, gdzie znała każde drzewo. Na pozdrowienia od mieszkańców: „Dzień dobry, Księżno”, odpowiadała podobno serdecznym: „Cześć!”.

Ostatnie Pożegnanie

Maria Krystyna Habsburg zmarła niespodziewanie, 2 października 2012 roku, odmawiając poranny różaniec. Jej ostatnie dni upłynęły pod znakiem radości ze spotkań z najmłodszymi – uwielbiała żartować z dziećmi, które pytały ją m.in. o to, gdzie schowała koronę.

Pamięć o Marii Krystynie Habsburg pozostaje żywa – jako symbolu polskiego patriotyzmu, niezłomności i trwałej obecności rodu Habsburgów w sercach żywczan.