16 styczeń
2026

85. rocznica Aktion Saybusch

Autor: Redakcja Data publikacji: 21.09.2025 08:17
Hieronim Woźniak

22 września br. przypada 85. rocznica wysiedleń mieszkańców Żywiecczyzny.

Przypomnijmy, że wiązały się one z niemieckimi planami germanizacji terenów wcielonych do III Rzeszy po agresji na Polskę w 1939 roku. Władze okupacyjne prowadziły tzw. politykę umacniania niemczyzny, w ramach której starano się na terenach zamieszkałych przez ludność polską osiedlać w ramach akcji Heim ins Reich kolonistów niemieckich, ściąganych na podstawie umów z Rosją i Rumunią ze wschodu Europy. Akcję wysiedleńczą rozpoczęto 22 września 1940 roku o 5 rano, kiedy to policja otaczała wybraną wieś, a do poszczególnych domów wchodzili policjanci, informując gospodarzy o konieczności opuszczenia domu w ciągu 20 minut. Mieszkańcom odbierano pieniądze, inwentarz i wartościowe przedmioty, pozwalając zabrać tylko odzież i jedzenie. Wysiedlonych odprowadzano do tzw. punktów zbornych w Żywcu, Rajczy lub Suchej, gdzie odbierano im pozostałe wartościowe przedmioty i poddawano selekcji pod względem „rasowym”, oddzielając osoby „wartościowe rasowo” od pozostałych. Według niemieckich przepisów wysiedleni powinni otrzymywać przez 14 dni żywność i środki do życia, w praktyce natomiast okradani byli z resztek dobytku. Z punktów zbornych prowadzono wysiedlonych grupami po 40 osób piechotą na stacje kolejowe. Czterdziestoosobowe grupy odpowiadały ilości ludzi mieszczących się w jednym wagonie, a cały transport wysiedlonych obejmował zwykle około 1000 osób.

Przeczytaj także

Muzyczne powitanie roku w Łodygowicach. Zapraszamy na Koncert Noworoczny!

Mieszkańcy gminy Łodygowice oraz miłośnicy muzyki dętej z całego regionu mają powód do radości. Odbędzie się wyjątkowe wydarzenie artystyczne –…
Czytaj więcej

Ostatni dzwonek dla artystów! GOK Świnna zaprasza do udziału w konkursie „Na Szczycie”

Gminny Ośrodek Kultury w Świnnej przypomina wszystkim pasjonatom sztuki, że wielkimi krokami zbliża się ostateczny termin nadsyłania prac na III…
Czytaj więcej

Pamięć, która nie gaśnie: 86. rocznica męczeństwa ks. Ferdynanda Sznajdrowicza i mieszkańców regionu

18 stycznia 2026 roku przypada bolesna, 86. rocznica rozstrzelania ks. Ferdynanda Sznajdrowicza oraz mieszkańców Lipowej i okolic. Z tej okazji…
Czytaj więcej

Jubileuszowe kolędowanie w Zarzeczu: 10. edycja Festiwalu „Niecodzienne Koncerty Kolęd”

Mieszkańcy regionu oraz miłośnicy muzyki sakralnej i tradycji bożonarodzeniowych mają powód do świętowania. Już w najbliższą niedzielę, 18 stycznia 2026…
Czytaj więcej

Wielki Finał 10. Festiwalu Niecodzienne Koncerty Kolęd! Rajcza ugości Jubilatów

Przed nami wydarzenie, na które czekali wszyscy miłośnicy świątecznej tradycji w nowoczesnym wydaniu. 25 stycznia 2026 roku jubileuszowa, dziesiąta edycja…
Czytaj więcej

Magia tradycji powraca do Żywca! 57. Przegląd Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych

Żywiecczyzna przygotowuje się na jedno z najbardziej barwnych i autentycznych wydarzeń w roku. Już w najbliższy weekend, 17 i 18…
Czytaj więcej